KAYNAKLARIN SINIRLI OLDUĞU BİR DÜNYA

KAYNAKLARIN SINIRLI OLDUĞU BİR DÜNYA

Dünya kaynaklarını bize sınırsız bir şekilde sunmuyor. Kaynakları, yenilenemeyecek kadar çok miktarda kullandığımızda ise önümüzdeki yıllar kullanmamız gerekenleri tüketiyoruz anlamına geliyor. İçinde bulunduğumuz yılın kaynaklarından daha fazlasını kullanmaya başladığımız gün ise “Dünya Limit Aşım Günü” olarak ifade ediliyor. Bu zamanı, gezegenimizin bir yılda ürettiği kaynakları kaç ay içinde erkenden tükettiğimizi gösteren bir haberci olarak tanımlayabiliriz.

1970 yılından beri takip edilmeye başlanan limit aşım günü her sene, artan nüfus ve kaynakların sorumsuz kullanılması sebebiyle birlikte birkaç gün geriye geliyor. 2020 yılında, Dünya Limit Aşım Günü pandemi yüzünden geçtiğimiz yıla kıyasla üç hafta geç gerçekleşti ve 22 Ağustos tarihine denk geldi. Böyle bir değişikliğin sebebini özetle; karantinada ekonomik aktivitelerin ve sanayi sistemleri için enerji talebinin düşmüş olması sebebiyle kullanılan petrolün ve salgılanan sera gazının azalması şeklinde belirtebiliriz.  

Yaşanan teknolojik gelişmeler ve alternatif çözümlere karşı, kaynaklarımız şu anda yeterli değil. Kullandığımız her şeyi tekrar tekrar değerlendirmek bir yana, çöpe gitmesine ya da israf olmasına sebep olarak ekolojik ayak izimizi büyütmeye devam ediyoruz.


 

Bu ekosistemin tamamen çökmesi her sene daha yakın bir “gerçek” olarak karşımıza çıkıyor. Gelişimine, kendini yenilemesine izin vermediğimiz dünyamız, bir gün misafir olarak bizi kabul etmezse, kaynaklarını veremezse ne olur? Şimdi bunu düşünme zamanı.  

Gezegenimizi koruyarak, sadece sınırlı bir kesimin değil, tüm canlıların daha iyi yaşaması için etkili bir çözüm var: Döngüsel ekonomi sistemi.

Dünyamız için “mükemmel sistem” olarak tanımlayabileceğimiz, son 20-30 yıldır konuşulmaya başlanan bu konu hakkında bazı dikkat çekici olan noktaları paylaşıyoruz.

 

1.       Döngüsel ekonomi atıkları kaynak olarak kullanır

Döngüsel ekonomide, günümüzde “atık” olarak kabul edilen her malzemenin yeniden hayata döndürüldüğü sistemler yaratılır. Bu düzende kaynaklar tekrar tekrar değerlendirilir. Günümüzde sanayi üretimi ve şehir yaşantısı sonucu çıkan her atık yeterince değerli olmayabilir, ancak zaman içinde doğru zincirler kullanarak birçok çıktıyı faydalı bir girdi olarak sürece tekrar dahil etmek mümkün. Önemli olan doğru düzenlerin bir an önce kurularak dönüşümün gerçekleştirilmesi.

Bu noktada üreticiye olduğu kadar tüketiciye de büyük rol düşüyor. Kullanılan ürünün yenisini talep ederken eski ürünü iade etmek yapılabilecek şeylerden sadece bir tanesi.


 

 

 

2.       Döngüsel ekonomi gelecek için tasarlar

Ekolojiye zarar vermeyen bir sistem içinde yeni enerji türleri bulmak, uzun vadede tüm enerji kaynaklarının etkili bir şekilde yenilenmesini sağlar. Kendisini yenileyemeyen bir gezegenden daha fazlasını talep etmek yeterince haksızlık değil mi?

Sürdürlebilir bir gelecek için karbon ayak izimizi minimumda tutan araçlara sahibiz. Doğayı tahrip eden enerji kaynaklarından vazgeçmek için yeterli olan teknolojik imkanlar var. Enerji kaynakları arasında sürdürülebilir olanlar, bitkisel olanları tercih etmek, karbon ayak izinin azaltılması için çok önem taşıyor.

Üstelik bu sistemler sürekli geliştirilebilir, harika sistemler. Temiz hava ve iklim krizinin ortadan kalkması için uygun haldeler.  

3.       Ürünün kullanım ömrünü uzatır

Atık oluştururken dünyamızın sınırlı bir kapasitesi olduğunu unutuyoruz. Geleceği düşünmeden, sürekli devam eden üretimler nedeniyle, sorumsuzca kullanılan, boşa giden kaynakların oluşturduğu atıklar her geçen gün çoğalıyor. Çevre kirliliği ve buna bağlı olarak gerçekleşen sera gazı problemi ise çabası.

Ne yazık ki; tüketimi teşvik etmek için cihazların kısa ömürlü yapıldığı bir zamandayız. Örneğin; eski çamaşır makinelerinin daha dayanıklı olduğundan bahsederiz ya da eski kıyafetleri daha uzun süre yıpranmadan giyebildiğimizi konuşuruz. Kapital sistemde sektörün daha fazla kazanabilmesi için kullanılan malzemelerin kalitesi git gide düşürülüyor.Bu şekilde kullanım süresi dolan ve çöpe giden yeni ürünler ortaya çıkmış oluyor.

Kullan-at sisteminde çöpteki her ürün aslında boşa giden bir kaynak demek. Ömürleri uzatılabilecek ve onarılabilecek ürünler neden atık olsun ki? Bu eşyaların kullanım süresini uzatabilir, bunun talep edebilir, bozulanları tamir edebiliriz. En azından yeni ürünler alırken seçimlerimizi daha yüksek kaliteli, daha uzun süre dayanabilecek ve tamir edilebilecek seçeneklerden yana kullanabiliriz.

Döngüsel ekonominin cihaz kullanımı hakkında önerdiği etkin çözümlerden biri ise; kiralama ve servis hizmeti. Çamaşır makinesi, buzdolabı vb. ürünlerin hali hazırda satın alınması yerine “kiralama ve servis hizmeti” ile kullanılmasını sağlayan bu yöntem, hem firmaların daha kaliteli ürün üretmesini hem de tüketicilerin mülkiyet hakkı olmadan servisten etkin bir şekilde yararlanmasına teşvik ediyor. Yine evde matkap, testere vb. sürekli kullanılmayan ama bir şekilde satın alınması gereken cihazların kiralama usulü ile tüketicilere ulaştırılması, döngüsel ekonominin etkin çözümleri arasında. 


 

 

4.       Teknolojiyi bütün süreçlere dahil eder

Sistemleri ve teknolojiyi doğru kullanmak, verileri doğru analiz etmek döngüsel ekonomi için çok önemli. Dünyadaki alışveriş ağımızı artık yerel bir şekilde kuramıyoruz, Çin’den bir ürünün kargo ile bize gelmesi ise çok kolay. Ancak karbon ayak izini artıran bu hareket yerine, yeni nesil şirketlerin heyecan verici teknolojik yeniliklerinin ürün tasarım, üretim ve lojistik süreçlerine dahil edilmesi; dünya için daha uygulanabilir, uzun vadeli çözümlere kavuşmamızı sağlayacak. Tedarik zinciri ağlarının karbon ayak izini azaltarak kurulması iyi bir teknolojik sistemle mümkün gözüküyor. 

Tüm kaynakların herkesin iyiliği için etkin, paylaşımlı bir şekilde kullanılması ve iyileştirilmesini kapsayan döngüsel ekonomi, sürdürülebilir bir dünya için çok değerli bir yöntem. Senin bu konu hakkında merak ettiğin soruların varsa, bekliyoruz!

 

 

Etiketler: blog, yazı, döngüsel ekonomi, çevre, sistem, ekonomi, çözüm
Eylül 24, 2020
Listeye dön